Energiemanagementsystemen (EMS) zijn een nobele onbekende in de wereld van de groene energie-oplossingen. Wie het opzoekt op Wikipedia, komt van een kale reis thuis. Zonnepanelen en windmolens. Die kennen we, maar dat een particulier de energiestromen binnen zijn woning kan controleren, beheren en optimaliseren voor maximaal rendement en minimale kosten, dat is nieuw. Nochtans kan het een modaal gezin vele honderden euro’s per jaar besparen.
EMS-systemen zijn niet zomaar op de markt gekomen. Het energielandschap wint elk jaar aan complexiteit. Naast voortdurend veranderende regelgeving, technologieën, subsidies en facturatieformules, veranderen ook de noden van de consument zelf. Het maakt van efficiënt energiebeheer een onontwarbaar kluwen voor de modale gebruiker. Die ziet zich geconfronteerd met lastige vragen als:
- Kies ik voor een vast, variabel of dynamisch contract?
- Is het nog wel de moeite om zonnepanelen te plaatsen?
- Waarom zou ik een thuisbatterij nodig hebben?
- Hoe zit het nu met het capaciteitstarief en hoe houd ik dat onder controle?
- Ik heb een elektrisch voertuig (EV), is het wel verstandig die thuis op te laden?
- Wat doe ik met mijn overschot aan zonne-energie?
- Mijn buren kregen vorige maand geld terug van hun stroomleverancier, hoe doe ik dat ook?
- Mijn hele familie komt op hetzelfde moment thuis, kan ik dan wel piekgebruik vermijden?
- Hoe kom ik te weten hoeveel ik nu exact bespaar mijn zelf opgewekte energie?
Het zijn stuk voor stuk legitieme vragen. De complexiteit van die puzzel weerhoudt veel consumenten nieuwe stappen te zetten in het veranderen van hun contracten, installatie of gedrag. Willen we écht werk maken van een geslaagde energietransitie, dan is bewustmaking over die problematiek én de oplossing bij consumenten noodzakelijk.
Een eenvoudig antwoord op een complex vraagstuk
Een EMS is voor de consument een eenvoudig antwoord op dit complexe kluwen. Een goed EMS-systeem, zoals Jullix, geeft je niet alleen inzicht in je verbruik en besparingen. Het grijpt actief in om verbruikspieken te vermijden, besparingen te maximaliseren en de terugverdientijd van je investeringen te minimaliseren. Bovendien doet het dit allemaal automatisch zonder dat de consument iets hoeft te doen of aan comfort inboet. Dat klinkt eenvoudig, maar het vereist een enorm complex algoritme. Niet alle EMS systemen beschikken daarover.
De ingrediënten van een perfect energiemanagementsysteem
Wat schuilt er dan allemaal achter zo’n algoritme? Om te beginnen registreert het Jullix EMS alle energiestromen binnen je woning. Hoeveel stroom importeer je of verkoop je aan het netwerk? Hoeveel stroom wek je zelf op met zonnepanelen. Hoeveel stroom gaat er van en naar je thuisbatterij en hoeveel stroom gebruik je? Een tweede stap is het koppelen van deze data aan je energiecontract en zelfs de dynamische energieprijzen zodat het EMS de energiestromen kan afstemmen op die prijzen. Zijn bijvoorbeeld de prijzen hoog, dan verkopen we opgeslagen zonne-energie aan het net. Zijn de prijzen laag, dan importeren we energie om te bewaren in de batterij.
Vervolgens is het essentieel te weten hoeveel energie je de volgende dag gaat nodig hebben. Anders heeft een thuisbatterij die je als buffer kan inschakelen, weinig zin. Het Jullix EMS houdt daarom rekening met de lokale zonneverwachting én je eigen gebruikspatroon. Zo weet het systeem ook hoeveel gratis energie beschikbaar zal zijn en hoeveel energie jij gaat nodig hebben. Met die analyse balanceert Jullix alle besparingen perfect tot op de cent uit.
Elektriciteitshonger
De verregaande elektrificatie van onze maatschappij zorgt voor een grote elektriciteitshonger. En we hebben allemaal op hetzelfde moment honger. ’s Avonds als we thuis komen van het werk en het donker wordt. Nét als er geen zonne-energie meer is. En als er wel zonne-energie is, proberen we die massaal tegelijk terug te verkopen aan het net. Dit leidt tot een overbelast netwerk. Een situatie die niet langer houdbaar was. Dat was dan ook de reden voor het invoeren van het capaciteitstarief in België. Voeg daar het stijgend aantal elektrische auto’s aan toe en de nood aan een uitgebalanceerd energiegebruik valt niet meer te ontkennen.
Dynamisch tarief: prijs per uur
Een eerste stap is het dynamisch tarief. Daarbij varieert de energieprijs per uur, afhankelijk van vraag en aanbod. Om daar als consument je voordeel uit te halen, moet je je gedrag afstemmen op die prijzen. En net dat willen we uiteraard niet doen. Wie een beetje comfortabel wil leven, heeft er geen behoefte aan ’s nachts om 3 uur te staan koken en wassen. Het Jullix EMS kent de dynamische prijzen 24 vooraf. In combinatie met een thuisbatterij, een analyse van je gebruikspatroon en de zonnevoorspelling anticipeert het systeem op je werkelijke stroombehoefte.
Wat als mijn stroomleverancier mijn omvormer van mijn zonnepanelen lam legt?
Fluvius werd in 2023 bedolven onder klachten van zonnepaneeleigenaars. De omvormer van hun zonnepanelen sloeg af omdat er op dat ogenblik een overaanbod van zonne-energie was. Een EMS als Jullix zal de batterij laden als de prijzen het laagst zijn (meestal als er veel zonneproductie is). Een grote hoeveelheid ge-exporteerde energie gaat gepaard met uitvallen van de omvormer. Door niet te exporteren op die momenten en de batterij op te laden vermijden we uitval en halen we het maximale uit de zonne-energie. Het EMS zorgt dat de thuisbatterij voldoende energie heeft om de dure uren door te komen. Zo maak je altijd gebruik van het laagste tarief. Sterker nog, als er veel zon is en het systeem weet dat de dag nadien stroom erg duur zal zijn, stuurt Jullix volop energie naar de thuisbatterij om die dan nadien te verkopen aan het net. Zo wordt een EMS zelfs een verdienmodel.”
Capaciteitstarief: topprijzen voor piekverbruik
Een tweede stap in het voorkomen van overbelasting van het elektriciteitsnetwerk, is het capaciteitstarief. Dat straft intensief, simultaan en hoog verbruik af. Elke kwartier meet je digitale meter hoeveel je stroom verbruikt. Zet je gelijktijdig je oven, haardroger en droogmachine aan terwijl buiten je EV aan maximaal vermogen oplaadt en het zwembad opwarmt, krijg je dat kwartier een enorme piek in je elektriciteitsverbruik. Op het einde van de maand telt de hoogste kwartierpiek voor je capaciteitstarief.
EMS omzeilt het capaciteitstarief
Slecht nieuws voor wie een groot, actief gezin heeft? Iedereen komt samen thuis van school en werk en gaat aan de slag. Dan zou je denken dat je onvermijdelijk enorme kwartierpieken krijgt. Toch hoeft dat niet zo te zijn. Dat is net de grote kracht van een EMS als Jullix. Dankzij het slimme algoritme weet de oplossing bijvoorbeeld dat je tussen 18 en 20 uur veel stroom gaat gebruiken. Overdag als er veel zon was en ’s nachts als de stroom goedkoop van het net kwam, heeft het systeem je batterij al volgeladen om die capaciteitspieken af te vlakken. Zo boet je als consument niet in aan comfort en geniet je van lage energieprijzen. Met een EMS omzeil je het capaciteitstarief. Jij spreidt je gebruik niet, dat doet het EMS voor jou.
Geen batterijbibber of stekkerstress
Nu steeds meer consumenten een EV (elektrisch voertuig) hebben, duikt een essentiële vraag op. Hoe zorg ik er voor dat mijn auto altijd een comfortabel rijbereik heeft en hoe houd ik mijn energieverbruik om hem op te laden onder controle. Ga je een dagje naar zee, dan wil je onderweg geen stekkerstress omdat je batterij leeg dreigt te lopen. Langs de andere kant, als je hem vooraf op maximaal vermogen thuis oplaadt, duikt omwille van het capaciteitstarief batterijbibber voor een dure rekening op. Het antwoord is opnieuw een EMS.
Slimme laadpaal en EMS voor slimme EV-eigenaars
Combineer je een EMS met een slimme laadpaal zoals Muon, dan heb je verschillende laadmodi. Je kan ecologisch laden waarbij je maximaal gebruikt maakt van zonne-energie. Een andere optie is zo snel mogelijk laden zonder je capaciteitspiek te overschrijden. “De meest interessante modus is echter Block laden: daarbij gaat je EMS het laden van de auto maximaal optimaliseren door slim om te springen met het dynamisch tarief, zonne-energie en beschikbare capaciteit van de thuisbatterij. Het resultaat is de goedkoopst mogelijk oplaadsessie. En wat dan als het echt snel moet gaan? Ook daar hebben de slimme laadpaal en EMS een antwoord. Uiteraard kan je ongeacht de prijs en capaciteitspieken aan maximaal vermogen laden. Dat is dan een bewuste keuze van de consument.
To PV or not to PV?
Veel consumenten worstelen met de vraag of het nog wel loont om PV-installaties (zonnepanelen) te plaatsen. De energieprijzen zijn laag en landen als Nederland worstelen met de kosten voor teruglevering van zonne-energie aan het net. Een problematiek die ook wel in België kan opduiken. Toch blijven zonnepanelen erg interessant. Daar zijn verschillende redenen voor: de uitfasering van fossiele brandstoffen die het gebruik van warmtepompen noodzakelijk maakt, Europese richtlijnen, de taxshift van elektriciteit naar gas,… De sprong naar elektrisch verwarmen is onherroepelijk ingezet. Wie klaar wil zijn voor deze verandering en wil verwarmen zonder te verarmen, heeft als hoeksteen voor een slim energiebeheer absoluut zonnepanelen nodig. Het is dankzij die gratis energie dat een een EMS de kosten voor energiegebruik kan optimaliseren. Bovendien zijn zonnepanelen, zelfs zonder EMS, gemiddeld op 7 jaar tijd terugverdiend én ze zijn een meerwaarde voor je huis als je het wil verkopen (gemiddeld zelfs €7000). Koppel je een EMS aan die installatie is het terugverdieneffect nog groter.
Blij met je batterij
Nu zonnepanelen breed gebruikt worden, is de volgende stap de thuisbatterij. Sommige media koppen dat consumenten die onmogelijk terug kunnen verdienen. Wat ze echter niet schrijven is dat hun berekeningen gemaakt zijn zonder de koppeling aan een EMS als Jullix. Zouden ze dat wel doen, zouden de conclusies helemaal anders zijn. Het is immers net die combinatie die het mogelijk maakt het capaciteitstarief onder controle te houden, te spelen met overschotten en tekorten aan zonne-energie en dynamische prijzen maximaal te benutten.
Minimale kosten, maximaal rendement, royaal comfort
Kort samengevat: een EMS is een must-have voor wie klaar wil zijn voor de evolutie waar we middenin zitten: de elektrificatie van onze maatschappij. Het is de enige manier om overbelasting van ons elektriciteitsnetwerk te voorkomen zonder ons gedrag aan te passen. Een EMS: dat zijn minimale kosten, maximaal rendement en een royaal comfort. Duik met een EMS zonder zorgen de stroomversnelling van de energieshift in. Innovoltus is er klaar voor, nu jij nog.
